{"id":7215,"date":"2018-02-25T13:46:51","date_gmt":"2018-02-25T12:46:51","guid":{"rendered":"http:\/\/pj-blog.pl\/?p=7215"},"modified":"2018-02-26T11:32:25","modified_gmt":"2018-02-26T10:32:25","slug":"chlodnia-kominowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pj-blog.pl\/?p=7215","title":{"rendered":"Ch\u0142odnia kominowa"},"content":{"rendered":"<p><div id=\"attachment_7216\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7216\" src=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-1-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"size-medium wp-image-7216\" srcset=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/1-1.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-7216\" class=\"wp-caption-text\">\u017belbetowa podstawa pod wie\u017c\u0119 ch\u0142odni kominowej w Ludwikowicach K\u0142. &#8211; fot. Pawe\u0142 Je\u017cewski<\/p><\/div>Moja ksi\u0105\u017cka poma\u0142u sma\u017cy si\u0119 ju\u017c do druku. A tymczasem postanowi\u0142em co\u015b tu na blogu opisa\u0107, do czego nie odnosz\u0119 si\u0119 w ksi\u0105\u017cce. Ka\u017cdy inteligentny cz\u0142owiek i psychicznie zdrowy wie, \u017ce tzw. &#8222;mucho\u0142apka&#8221; w Ludwikowicach K\u0142. to jest \u017celbetowy element ch\u0142odni kominowej. Ja jednak nie o tym pisa\u0107 chcia\u0142em. Nie b\u0119d\u0119 r\u00f3wnie\u017c opisywa\u0142 tu jakie by\u0142y losy tamtejszej elektrowni, kt\u00f3re by\u0142y zwi\u0105zane z konieczno\u015bci\u0105 postawienia tej budowli. To nie jest materia\u0142, kt\u00f3ry mo\u017cna opisywa\u0107 na og\u00f3lnie dost\u0119pnym internetowym blogu, poza tym opis zaj\u0105\u0142by du\u017co miejsca. Opisz\u0119 tylko jak to dok\u0142adnie by\u0142o z tym basenem ch\u0142odni, bo jeszcze nikt w literaturze tego poprawnie nie zrobi\u0142. <\/p>\n<p><div id=\"attachment_7222\" style=\"width: 205px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Chlodnia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7222\" src=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Chlodnia-195x300.jpg\" alt=\"\" width=\"195\" height=\"300\" class=\"size-medium wp-image-7222\" srcset=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Chlodnia-195x300.jpg 195w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Chlodnia-768x1183.jpg 768w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Chlodnia-665x1024.jpg 665w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Chlodnia.jpg 950w\" sizes=\"auto, (max-width: 195px) 100vw, 195px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-7222\" class=\"wp-caption-text\">K\u0105piel w basenie ch\u0142odni kominowej w Ludwikowicach K\u0142. &#8211; \u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/dolny-slask.org.pl\/6849322,foto.html<\/p><\/div>Powszechnie wiadomo, \u017ce pierwsi polscy mieszka\u0144cy Ludwikowic K\u0142odzkich oraz okolicznych wsi, ucz\u0119szczali na teren by\u0142ej fabryki Dynamit AG, w celu za\u017cywania letnich k\u0105pieli w sztucznym, \u017celbetowym zbiorniku wody, nale\u017c\u0105cym do elektrowni Ludwikowo, kt\u00f3ra funkcjonowa\u0142a jeszcze przez wiele lat po zako\u0144czeniu wojny. Zbiornik ten by\u0142 podzielony na trzy zasadnicze cz\u0119\u015bci, kt\u00f3rych ka\u017cda znajdowa\u0142a si\u0119 na r\u00f3\u017cnych g\u0142\u0119boko\u015bciach od powierzchni. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107, mia\u0142a d\u0142ugo\u015bci (licz\u0105c od brzegu) oko\u0142o 1,5 m. W tych miejscach zbiornik osi\u0105ga\u0142 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 oko\u0142o 1,2 m. Nast\u0119pnie by\u0142 stopie\u0144 prowadz\u0105cy do drugiej cz\u0119\u015bci, z kt\u00f3rej g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 zbiornika wynosi\u0142a ponad 2 metry. Trzecia cz\u0119\u015b\u0107 ulokowana by\u0142a od strony elektrowni. Powierzchnia dna trzeciej cz\u0119\u015bci zbiornika wynosi\u0142a oko\u0142o 9 m2, a g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 w tych miejscach wynosi\u0142a ponad 3 metry. Z tej cz\u0119\u015bci zbiornika prowadzi\u0142a przez \u015bcian\u0119 rura o \u015brednicy 600 mm, do mieszcz\u0105cej si\u0119 po zewn\u0119trznej stronie, stacji pomp. By\u0142y tam dwie pompy, kt\u00f3re sta\u0142y w drewnianej zabudowie. Od pomp, prowadzi\u0142y do elektrowni dwa ruroci\u0105gi wodne o \u015brednicy 200 mm. Ruroci\u0105gi podwieszone by\u0142y na stalowych konstrukcjach. Z niemal ca\u0142ej powierzchni dna ch\u0142odni, wystawa\u0142a du\u017ca ilo\u015b\u0107 czworobocznych \u017celbetowych s\u0142up\u00f3w pod urz\u0105dzenia wewn\u0119trzne ch\u0142odni. S\u0142upy rozmieszczone by\u0142y w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 1,2 metra od siebie, rz\u0119dami. Ze wzgl\u0119du na likwidacj\u0119 trzeciego turbozespo\u0142u, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi\u0142a omawiana ch\u0142odnia, rozebrano wie\u017c\u0119 kominow\u0105 oraz jej urz\u0105dzenia wewn\u0119trzne, a zbiornik zacz\u0119to wykorzystywa\u0107 jako basen dodatkowo och\u0142adzaj\u0105cy wod\u0119 z obiegu ch\u0142odniczego w pracuj\u0105cych ch\u0142odniach kominowych nr 1 i 2. Osobna rura prowadzi\u0142a z elektrowni i ko\u0144czy\u0142a si\u0119 zagi\u0119ciem w \u201efajk\u0119\u201d przy g\u00f3rnej kraw\u0119dzi zbiornika ch\u0142odni. Jako ciekawostk\u0119 podam, \u017ce woda do obiegu wodno-parowego pobierana by\u0142a z dolnej cz\u0119\u015bci Ludwikowic K\u0142odzkich z rzeki W\u0142odzica, wpierw  do dw\u00f3ch du\u017cych zbiornik\u00f3w, w kt\u00f3rych mie\u015bci\u0142y si\u0119 filtry koszowe. Z tych zbiornik\u00f3w woda t\u0142oczona by\u0142a do Elektrowni. <div id=\"attachment_7220\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7220\" src=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/3-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"size-medium wp-image-7220\" srcset=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/3-300x225.jpg 300w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/3-768x576.jpg 768w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/3-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/3.jpg 1152w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-7220\" class=\"wp-caption-text\">W pierwszej cz\u0119\u015bci budynku mie\u015bci\u0142 si\u0119 transformator, w drugiej stacja pomp &#8211; fot. Pawe\u0142 Je\u017cewski<\/p><\/div>Za jaki\u015b czas m\u00f3j znajomy wstawi zdj\u0119cia tych zbiornik\u00f3w na dolny-slask.org. O tych zbiornikach napisane jest lakonicznie na wykazie obiekt\u00f3w elektrowni Ludwikowo (AP Wroc\u0142aw, zesp\u00f3\u0142: Zak\u0142ady Energetyczne Okr\u0119gu Dolno\u015bl\u0105skiego, sygnatury tu nie wstawi\u0119, niech sobie tuptusie archiwalne same dotr\u0105, jest tam troch\u0119 tych jednostek, w ko\u0144cu to takie or\u0142y co wdrapuj\u0105 si\u0119 po schodach, a\u017c na pierwsze pi\u0119tro budynku przy ul. Pomorskiej, i jeszcze si\u0119 tym chwal\u0105, jakie z nich eksploratory, wow!). <\/p>\n<p><div id=\"attachment_7218\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Ch\u0142odnia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7218\" src=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Ch\u0142odnia-300x192.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"192\" class=\"size-medium wp-image-7218\" srcset=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Ch\u0142odnia-300x192.jpg 300w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Ch\u0142odnia-768x492.jpg 768w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Ch\u0142odnia-1024x655.jpg 1024w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Ch\u0142odnia.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-7218\" class=\"wp-caption-text\">K\u0105piele w basenie ch\u0142odni kominowej w Ludwikowicach K\u0142. &#8211; \u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/dolny-slask.org.pl\/6849303,foto.htm<\/p><\/div>Co dalej z tym basenem? Ot\u00f3\u017c najstarsi mieszka\u0144cy Ludwikowic K\u0142odzkich, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142em wspominaj\u0105, \u017ce woda w tym zbiorniku zawsze by\u0142a ciep\u0142a i bardzo czysta, dlatego b\u0119d\u0105c dzie\u0107mi cz\u0119sto chodzili tam za\u017cywa\u0107 letnich k\u0105pieli. By\u0142o to oczywi\u015bcie k\u0105pielisko \u201edzikie\u201d. Wystaj\u0105ce ponad lustro wody s\u0142upy, s\u0142u\u017cy\u0142y k\u0105pi\u0105cym si\u0119, jako miejsce do wchodzenia, a nast\u0119pnie ponownego wskakiwania z nich do wody. Dno zbiornika, \u015bciany boczne oraz wspomniane s\u0142upy, by\u0142y pomalowane na seledynowy kolor, dlatego woda w zbiorniku, widziana z okre\u015blonej odleg\u0142o\u015bci, mieni\u0142a si\u0119 b\u0142\u0119kitnym kolorem. Tak\u0105 sam\u0105 farb\u0105 pomalowana by\u0142a r\u00f3wnie\u017c \u017celbetowa konstrukcja pod ch\u0142odni\u0119 kominow\u0105. Woda w zbiorniku ch\u0142odni mia\u0142a du\u017co wy\u017csz\u0105 temperatur\u0119 ni\u017c woda spi\u0119trzona w rzece za pomoc\u0105 tamy zbudowanej z kamieni i darni. Poza tym nie by\u0142o nieprzyjemnego mu\u0142u, kt\u00f3ry zalega\u0142 na dnie w okolicznych stawach. Z tych powod\u00f3w ilo\u015b\u0107 ludzi k\u0105pi\u0105cych si\u0119 latem w zbiorniku ch\u0142odni, zawsze by\u0142a du\u017ca. Najstarsi mieszka\u0144cy Ludwikowic K\u0142odzkich pami\u0119taj\u0105 tragedi\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 tam wydarzy\u0142a. Ot\u00f3\u017c w omawianym zbiorniku wody podczas k\u0105pieli uton\u0105\u0142 ch\u0142opiec. Po tym fakcie, na \u017celbetowym pier\u015bcieniu, stanowi\u0105cym konstrukcj\u0119 podstawy ch\u0142odni, namalowano czerwon\u0105 farb\u0105 du\u017cy napis informuj\u0105cy o zakazie k\u0105pieli. Jednak k\u0105pano si\u0119 tam nadal (Panie Owczarek, nikt z powodu tej tragedii basenu tam nie zasypa\u0142!). Po zamkni\u0119ciu i zlikwidowaniu elektrowni w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, wod\u0119 z basenu spuszczono. Po okre\u015blonym czasie, kt\u00f3ry up\u0142yn\u0105\u0142 od spuszczenia wody, dno zbiornika wskutek zanieczyszcze\u0144 zacz\u0119\u0142o porasta\u0107 mchem i traw\u0105. Pod koniec lat siedemdziesi\u0105tych, do okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w dotar\u0142a informacja, \u017ce lokalne kierownictwo KWK Nowa Ruda planuje przystosowa\u0107 zbiornik do utworzenia otwartego basenu k\u0105pielowego.<div id=\"attachment_7225\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7225\" src=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/2-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" class=\"size-medium wp-image-7225\" srcset=\"https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/2-300x225.jpg 300w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/2-768x576.jpg 768w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/2-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/pj-blog.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/2.jpg 1152w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-7225\" class=\"wp-caption-text\">\u017belbetowe s\u0142upy, le\u017c\u0105ce w pobli\u017cu zasypanego zbiornika ch\u0142odni kominowej w Ludwikowicach K\u0142. &#8211; fot. Pawe\u0142 Je\u017cewski<\/p><\/div> W tym celu konieczne sta\u0142o si\u0119 usuni\u0119cie wszystkich s\u0142up\u00f3w \u017celbetowych wystaj\u0105cych z dna zbiornika. S\u0142upy usuwano w czynie spo\u0142ecznym. Wy\u0142amywano je za pomoc\u0105 si\u0142ownik\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do podnoszenia szyn i podk\u0142ad\u00f3w kolejowych. Po wy\u0142amaniu wszystkich s\u0142up\u00f3w, palnikiem ucinane by\u0142y zbrojenia. Cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142up\u00f3w zosta\u0142a wyci\u0105gni\u0119ta z basenu i u\u017cyta do umocnienia brzeg\u00f3w pobliskiego strumienia na dw\u00f3ch jego odcinkach. Pierwszy odcinek ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 od ulicy Fabrycznej do miejsca, w kt\u00f3rym strumie\u0144 wp\u0142ywa do podziemnego kana\u0142u w pobli\u017cu budynku elektrowni. Drugi, ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 od wylotu podziemnego kana\u0142u do miejsca, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 magazyn kolejowy, przy torze kolejowym, w pobli\u017cu ha\u0142dy kamienia z kopalni Wac\u0142aw. S\u0142upy, kt\u00f3re zosta\u0142y wyj\u0119te, ale nie znalaz\u0142y zastosowania, zalegaj\u0105 na skarpie oraz w pobli\u017cu \u017celbetowej podstawy pod wie\u017c\u0119 ch\u0142odni kominowej. \u0141atwo mo\u017cna je identyfikowa\u0107, poniewa\u017c miejscami zachowa\u0142a si\u0119 na nich ta sama seledynowa farba, kt\u00f3rej pozosta\u0142o\u015bci widoczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c na \u017celbetowej podstawie pod ch\u0142odni\u0119 kominow\u0105. Reszta s\u0142up\u00f3w zosta\u0142a w basenie poniewa\u017c okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zamiar utworzenia basenu k\u0105pielowego nie doczeka si\u0119 realizacji. Firma, kt\u00f3ra produkowa\u0142a pustaki z \u017cu\u017cla z elektrowni (eksploatowa\u0142a w tym celu ha\u0142d\u0119 na g\u00f3rze W\u0142odyka) podj\u0119\u0142a zamiar wykorzystania \u017celbetowej konstrukcji podstawy ch\u0142odni do budowy powierzchniowego magazynu. W\u00f3wczas konieczne sta\u0142o si\u0119 zasypanie zbiornika ch\u0142odni w ca\u0142o\u015bci, wi\u0119c zasypano go, a\u017c po kraw\u0119dzie brzegu. Po nied\u0142ugim czasie firma przesta\u0142a prosperowa\u0107 i budowa powierzchniowego magazynu nie zosta\u0142a uko\u0144czona. <\/p>\n<p>I tak to wygl\u0105da\u0142o. <\/p>\n<p>A teraz pozostaje Wam ju\u017c tylko czeka\u0107 na ksi\u0105\u017ck\u0119 \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moja ksi\u0105\u017cka poma\u0142u sma\u017cy si\u0119 ju\u017c do druku. A tymczasem postanowi\u0142em co\u015b tu na blogu opisa\u0107, do czego nie odnosz\u0119 si\u0119 w ksi\u0105\u017cce. Ka\u017cdy inteligentny cz\u0142owiek i psychicznie zdrowy wie, \u017ce tzw. &#8222;mucho\u0142apka&#8221; w Ludwikowicach K\u0142. to jest \u017celbetowy element &hellip; <a href=\"https:\/\/pj-blog.pl\/?p=7215\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7215","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7215"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7215\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pj-blog.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}